Biodonostia Institutuko Lehen Mailako Arretako ikerketa-taldeak hiru lan-paketetan parte hartzen du sarean, lehen mailako arretan kronikotasuna, huaskortasuna eta komorbiditateak karakterizatzeko eta osasun zerbitzuetan ikertzeko metodologia berriak garatzeko helburuarekin.

Gaixotasun kronikoak heriotza-kausa nagusiak dira Europan eta Espainian. Gainera, epe luzerako osasun-arreta konplexu, integratu eta koordinatua behar dute, hainbat osasun-profesional, baliabide (sendagaiak, proba diagnostikoak, kirurgia, errehabilitazioa, erizaintzako zainketak) eta, batzuetan, gizarte-zerbitzuekin koordinatuta. Osasunaren Mundu Erakundearen (OME- OMS inglesez) eta Canadian Task Force, US Preventive Services Task Force, PAPPS Espainian eta beste hainbat elkarte zientifikoren arabera, gaixotasun horietako gehienak prebenitu daitezke osasuna sustatzeko eta gaixotasuna prebenitzeko estrategiak ezarriz, pazienteen bizi-kalitatea maila onargarrietan mantentzea ahalbidetuko luketenak, osasun-baliabideen kontsumoa ere optimizatuz. Horretarako, irtenbide bat emateko estrategia onenei buruzko ezagutza hobetu behar da, eta eguneroko praktikan ikerketak sortutako ezagutzen benetako aplikazioa katalizatu.

Lehen Mailako Arreta da herritarren kontaktu ohikoena eta irisgarriena, eta gaixotasun kronikoak dituzten pazienteen arretaren eta jarraipenaren arduraduna. Horregatik, beharrezkoa da estrategiak eta protokoloak ezartzea ikuspegi integratu, luzetarako eta pertsonarengan zentratuta, sistemen iraunkortasuna bermatzeko.

Erronka horri erantzuteko, Kronikotasuna, Lehen Mailako Arreta eta Osasunaren Sustapena Ikertzeko Sarea (RICAPPS) sortu da. Sareak RICORS (Osasuneko emaitzetara bideratutako ikerketa-sareak) azpiprogramaren deialdiaren barruan finantziazioa lortu du, Carlos III.a Osasun Institutuaren 2021eko Osasuneko Ekintza Estrategikoaren barruan.

RICAPPSen helburu orokorra estatu mailan osasun-emaitzetara bideratutako sareko ikerketa sustatzea da, lehen mailako arretan, kronikotasunean eta osasunaren sustapenean. Helburua emaitzak praktika klinikora eta osasun-zerbitzuen erakundeetara transferitzea da, eta, horrela, herritarrentzako osasun-arreta bermatzea. Asmo hori bat dator Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Espainiako Estrategiaren Osasun-erronka, Aldaketa Demografikoa eta Ongizatea eta Europar Batasunaren Europa Horizontea helburuekin.

Sarea 12 autonomia-erkidegotan kokatutako 26 ikerketa-taldek eta 9 talde klinikok osatzen dute. Programa zientifikoa, ikuspegi holistiko haintzat hartuz, bost helburutan egituratuta dago, hamalau lan-pakete (WP) barne. Sarearen lehentasunetako bat elkarlana, ezagutzaren transferentzia eta taldeen artean esperientzia, baliabideak eta informazioa partekatzeko aukera sustatzea da. Horretarako, taldeek lehen mailako arretako, prebentzioko, osasun publikoko, epidemiologiako, matematikako, estatistikako, ebaluazio ekonomikoko, farmakologiako, psikologiako, soziologiako, antropologiako eta beste espezialitate batzuetako profesionalen eta espezialisten laguntza izango dute. Helburua kalitate handiko ikuspegi metodologikoa bermatzea da, Lehen Mailako Arretaren testuingurura eta osasun-sisteman sortzen ari diren erronka eta aurrerapen dinamikoetara egokituta. Ikuspegi horren helburua arreta integralagoa ematea da, osasuna sustatzea, prebentzioa, diagnostikoa eta tratamendua hobetzea eta gaixotasun kronikoei arreta espezializatua ematea barne.

Biodonostia Institutuak sare berri honetako hiru lan paketetan parte hartzen du; zehazki, 6, 7 eta 14 lan-paketeak. Lehenengo bi lan-paketeak (6 eta 7) sarearen lehen helburuaren barruan daude “gaixotasun kronikoak eta multimorbilitateak dituzten pazienteei ematen zaien arreta deskribatzea lehen mailako arretan eta asistentzia-jarraitasun prozesuetan” non adineko pertsonen hasukortasuna deskribatzen eta paziente horien arreta hobetzen duten esku-hartzeak diseinatzen da helburua. Bestalde, 14. paketea sarearen 5. helburuaren barruan dago, “gaixoan zentratutako estrategia eta interbentzioak, osasun digitaleko produktuak eta osasun zerbitzuetan ikertzeko hobekuntza metodologiko kuantitatibo eta kualitatiboen garapena eta ebaluazioa”. 14. pakete honek tresna metodologiko kuantitatiboak, estatistikoak edo epidemiologikoak edo kualitatiboak eskuragai edukitzea izango du helburu, sarearen ikerketa-proiektuetan erabiltzeko, edo osasun-praktikan erabiltzeko garatzen diren aplikazioetan inplementatzeko.