Immuno-onkologia hepatikoa

Taldeko liderra: María Jesús Perugorria Montiel dk.

Biogipuzkoa OII, UPV/EHU majesus.perugorriamontiel@bio-gipuzkoa.eus
María Jesús Perugorria Doktorea ikertzaile doktore iraunkorra da Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Medikuntza Sailean, eta ikertzaile nagusia Biogipuzkoa OIIn. Bertan, Immuno-onkologia hepatikoko taldea zuzentzen du Gaixotasun Hepatikoen eta Gastrointestinalen arloan. Biologian (2003) eta Biokimikan (2004) lizentziaduna da Nafarroako Unibertsitatean. Doktoretza Nafarroako Unibertsitateko Ikerketa Mediko Aplikatuko Zentroan (CIMA) egin zuen, eta 2009an Doktoretzako Sari Berezia lortu zuen. 3 urte baino gehiagoko esperientzia du nazioartean (2009-2012) Newcastleko Unibertsitatean (Erresuma Batua), Parisko Unibertsitatean (Frantzia) eta Vienako (Austria) CeMM ikerketa-zentroan. 2012an, Biogipuzkoa OIIn sartu zen, eta IKERBASQUE Research Fellow eta Ramón y Cajal beken kontratuak lortu ondoren, EHUko Medikuntza Sailean zuen posizioa egonkortu du. Oso aipatuak izan diren 70 artikulu zientifiko baino gehiago idatzi ditu (H indizea 32, >5000 aipamen), eta 2 patenteren asmatzaile ere bada. 6 doktoretza-tesi zuzendu ditu eta gaur egun beste 2 zuzentzen ditu. ANECAk egiaztatutako 3 seiurteko ditu (2005-2010, 2011-2016 eta 2017-2022). Gibela Aztertzeko Espainiako Elkarteko AEEH (2021-2024)  Batzorde Zientifikoko kidea eta UEG Europako United European Gastroenterology elkarteko Equality & Diversity taldeko kidea izan da. Nabarmentzekoa da Perugorriak “UEG Rising Star Award 2019” eta “EASL Emerging Leader Award 2022” Europako Nazioarteko Sariak jaso dituela, hurrenez hurren Gastroenterologiaren eta Hepatologiaren arloan 40 urtetik beherako ikertzaile europar onenen ibilbidea aitortzen dutenak. Gainera, duela gutxi, “Euskadi 2020ko emakumezko ikertzaileen aintzatespena” jaso du, Euskadin ekarpen zientifiko garrantzitsua egin duelako.

Helburu estrategikoak

Biogipuzkoa Osasun Ikerketarako Institutuko Immuno-onkologia hepatikoaren taldeak gibeleko minbizi primarioen garapenean eta progresioan sortzetiko immunitatearen eta egokitzapen-immunitatearen garrantzia aztertzen du. Hor sartzen dira kartzinoma hepatozelularra (HCC) eta kolangiokartzinoma (CCA). Gibeleko minbizia da mundu osoko minbizi ohikoenetako bat, eta minbiziagatiko laugarren heriotza-arrazoia da. Gibeleko minbizi gehienak hantura kronikoan eta fibrosian gertatzen dira, non sortzetiko eta egokitzapeneko immunitateak funtsezko zeregina baitute gaixotasunaren progresioan. Ikerketa Taldearen helburu nagusietako bat da gibeleko minbizia duten gaixoen beharretan oinarritutako ikerketa sustatzea, eta, horretarako, gaixo horiei gaixotasun horiek prebenitzen eta/edo sendatzen lagunduko duten aurrerapen zientifikoak helarazteko ikerketa-ildo berriak sustatzea. Hala, taldeak egin nahi dituen ikerketa-ildoen helburua da, gibeleko tumore primarioen diagnostikoa egitea eta patogenia aztertzea, eta, bestetik, patogenia tratatzeko terapia berriak bilatzea, tumore-mikroingurunean dauden zelula immunologikoek, hala nola tumoreari lotutako makrofagoek (TAMak), duten zereginean arreta jarriz. Berriki lortutako ebidentziek aditzera ematen dute zenbait zelula immunologikotan dauden patroiek (PRRek) parte hartze garrantzitsua dutela berezko immunitatea eta egokigarritasuna erregulatzen, zenbait minbiziren testuinguruan. Horregatik guztiagatik, talde honen interesa da hartzaile horiek gibeleko minbizian duten balio diagnostikoa, pronostikoa eta terapeutikoa ikertzea. Balizko diana terapeutiko berriak identifikatzeaz gain, taldeak tresna farmakologiko berriak garatu nahi ditu, translazio-eragina izango dutenak eta gibeleko minbizia duten pazienteen biziraupena hobetuko dutenak, tratamendu pertsonalizatuak egiteko bide berriak irekiz.

Ikerketa-ildo nagusiak

  • Balio diagnostikoa eta pronostikoa duten biomarkatzaile immunologiko berriak identifikatzea gibeleko minbizi primarioen testuinguruan (HCC eta CCA), paziente-talde zabalen lagin biologikoak erabiliz.
  • Tumore mota horien sorreran eta garapenean inplikatutako mekanismo molekularrak aztertzea. Berezko immunitate-sistemak, eta zehazki TAMek, tumore hepatikoen (HCC eta CCA) garapenean eta progresioan duten zereginaren karakterizazioa. Hartzaile horiek kartzinogenesi hepatikoaren patogenian duten zeregina ebaluatzea, in vivo eta in vitro eredu esperimentalak erabiliz.
  • Gibeleko minbiziaren (HCC eta CCA) tratamenduan eragina duten tresna farmakologiko berriak garatzea. Aldez aurretik TAMetan identifikatutako diana immunologikoei zuzendutako estrategia immunoterapeutiko berriek tumoreen aurka izan dezaketen eragina ebaluatzea. Estrategia horien eraginkortasun terapeutikoaren azterketa, praktika klinikoan erabilitako hurbilketa terapeutikoekin batera.

Taldekideak

Izen-abizenak Zentroa Emaila
Aloña Agirre Lizaso Biogipuzkoa OII alona.agirrelizaso@bio-gipuzkoa.eus
Maider Huici Izaguirre Biogipuzkoa OII maider.huiciizaguirre@bio-gipuzkoa.eus
Josu Urretabizakaia Garmendia Biogipuzkoa OII josu.urretabizkaiagarmendia@bio-gipuzkoa.eus

Ekoizpen Zientifikoa

PAPEL DEL RECEPTOR SCAVENGER MARCO EN LA INMUNO-ONCOLOGIA DEL COLANGIOCARCINOMA Y EN ENFERMEDADES QUE PREDISPONEN A SU DESARROLLO
Código: 2023111017
Investigador Principal (IP): MARIA JESUS PERUGORRIA MONTIEL
Entidad Financiadora: DEPARTAMENTO DE SALUD
Fecha de Inicio: 2023-12-01
Fecha de finalización: 2026-12-01
Importe Concedido: 89.463,75 €
PAPEL DEL SCAVENGER RECEPTOR MARCO EN LA INMUNO ONCOLOGIA DE LOS TUMORES PRIMARIOS HEPATICOS NUEVA ESTRATEGIA DIAGNOSTICA PRONOSTICA Y TERAPEUTICA
Código: PI20/00186
Investigador Principal (IP): MARIA JESUS PERUGORRIA MONTIEL
Entidad Financiadora: ISCIII INSTITUTO DE SALUD CARLOS III
Fecha de Inicio: 2021-01-01
Fecha de finalización: 2025-06-30
Importe Concedido: 220.220,00 €